Yangiliklar

Mustaqilligimizning 35 yilligi munosabati bilan Samarqand viloyati adliya boshqarmasining bir guruh fidoyi xodimlari munosib taqdirlandi.
Mehnat qadrlansa, e’tirof yuksak bo‘ladi!

O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan Samarqand viloyati adliya boshqarmasida tantanali bayram tadbiri bo‘lib o‘tdi.
Tadbirda Samarqand viloyati adliya boshqarmasi boshlig‘ining birinchi o‘rinbosari O. Shodikulov so‘zga chiqib, barchani ulug‘ ayyom — Mustaqillik bayrami bilan samimiy muborakbod etdi.
Tadbir davomida tizimda samarali mehnat qilib, adliya sohasi rivojiga munosib hissa qo‘shib kelayotgan bir guruh xodimlar “O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining 35 yilligi” esdalik nishoni, shuningdek, vazirlik hamda boshqarmaning faxriy yorliqlari bilan tantanali ravishda taqdirlandi.
Barcha taqdirlangan xodimlarni ushbu yuksak e’tirof bilan samimiy muborakbod etamiz!

Mustaqilligimiz abadiy bo‘lsin!

Nurobod tuman adliya bo‘limi tomonidan viloyat adliya boshqarmasi tashabbusi bilan iqtidorli yoshlar ishtirokida “Rahbar va yoshlar” uchrashuvi tashkil etildi.
Uchrashuv davomida Mustaqillik yillarida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar, yoshlar uchun yaratilayotgan imtiyoz va imkoniyatlar, ularning ta’lim olishi, kasb egallashi va o‘z salohiyatini ro‘yobga chiqarishi uchun yaratilayotgan sharoitlar haqida fikr almashildi.
Yoshlar — Yangi O‘zbekistonning ishonchli tayanchi va kelajak bunyodkorlaridir!

Oqdaryo tuman adliya bo‘limiga fuqaro X.J.ning umumiy o‘rta ta’lim maktabida o‘qituvchi sifatida faoliyat yuritishi hamda mehnat ta’tili uchun hisoblangan to‘lov miqdoridan norozi bo‘lib qilgan murojaati kelib tushdi.
Murojaat adliya bo‘limi tomonidan o‘rganilganda, fuqaro X.J. 2026-yil 25-fevralda homiladorlik va tug‘ish ta’tiliga, 2026-yil 11-iyunda esa mehnat ta’tiliga chiqqani aniqlangan. Biroq mehnat ta’tili uchun to‘lanadigan haq miqdorini hisoblashda homiladorlik va tug‘ish ta’tili davri inobatga olinmagani sababli ta’til puli kam hisoblangan.
Aniqlangan qonunbuzilishi holati yuzasidan Oqdaryo tuman adliya bo‘limi tomonidan tuman Maktabgacha va maktab ta’limi bo‘limiga tegishli ta’sir chorasi sifatida taqdimnoma kiritildi.
Natijada, fuqaro X.J.ning murojaati qanoatlantirilib, unga mehnat ta’tili uchun qo‘shimcha 2 351 503 so‘m mablag‘ to‘lab berildi.
Shu tariqa, fuqaroning mehnat huquqi tiklanib, mehnat ta’tili uchun jami 7 376 525 so‘m miqdorida to‘lov amalga oshirildi.

Бу жараёнда хотин-қизларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини кафолатлаш, уларнинг таълим олиши, меҳнат қилиши, тадбиркорлик билан шуғулланиши ҳамда давлат ва жамият ҳаётида фаол иштирок этиши учун мустаҳкам ҳуқуқий асослар яратилди. Хусусан, 2019 йилда қабул қилинган “Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисида”ги қонун гендер тенглигининг ҳуқуқий асосларини мустаҳкамлаган бўлса, “Хотин-қизларни тазйиқ ва зўравонликдан ҳимоя қилиш тўғрисида”ги қонун уларни тазйиқ ва зўравонликдан ҳимоя қилишнинг муҳим механизмларини белгилаб берди.

Мустақилликнинг 35 йиллик тараққиёт йўли хотин-қизларнинг ҳуқуқий мақоми тобора юксалиб, улар учун янги имкониятлар яратилаётганини кўрсатмоқда. Бугунги босқичда эса мазкур ҳуқуқий кафолатларни рақамли давр талаблари асосида янада такомиллаштириш муҳим аҳамият касб этмоқда.

Илгари хотин-қизлар давлат хизматларидан фойдаланиш, турли маълумотнома ва ҳужжатларни олиш, ижтимоий нафақа тайинлатиш, меҳнат ёки таълим билан боғлиқ масалаларни ҳал қилиш учун турли идораларга шахсан бориши, навбат кутиши ва бир неча ҳужжатларни йиғишига тўғри келар эди. Айниқса, ишлайдиган, фарзанд тарбияси билан банд ёки олис ҳудудларда яшайдиган хотин-қизлар учун бу жараён қўшимча вақт ва меҳнат талаб қиларди.

Бугун эса рақамлаштириш ушбу жараёнларни анча енгиллаштирди. Электрон давлат хизматлари орқали фуқаролар кўплаб хизматлардан уйидан чиқмаган ҳолда фойдаланиши, ариза юбориши, унинг ҳолатини кузатиши ва натижани электрон шаклда олиши мумкин. Бу, айниқса, хотин-қизлар учун вақтни тежаш, ортиқча оворагарчиликни камайтириш ва давлат хизматларидан фойдаланиш имкониятини кенгайтиришга хизмат қилмоқда.

Шу маънода рақамлаштиришни фақат технологик янгиланиш сифатида эмас, балки инсон ҳуқуқларини амалга оширишнинг замонавий воситаси сифатида баҳолаш мумкин. Электрон давлат хизматлари, масофавий таълим ва меҳнат, электрон тижорат ва онлайн тадбиркорлик хотин-қизларга янги имкониятлар эшигини очмоқда.

Бироқ имкониятлар билан бирга янги хавфлар ҳам пайдо бўлмоқда. Шахсий маълумотларнинг тарқалиши, онлайн тазйиқ, киберзўравонлик, интернет фирибгарлиги ва рақамли тенгсизлик шулар жумласидандир. Бу борада “Шахсга доир маълумотлар тўғрисида”ги қонун шахсий маълумотларни ҳимоя қилишнинг муҳим ҳуқуқий асосларидан бири ҳисобланади.

Рақамлаштириш жараёни жадаллашгани сари кибержиноятлар ҳам тобора кўпаймоқда. Статистик маълумотларга кўра, кибержиноятларнинг жами жиноятлар таркибидаги улуши 2020 йилда 1 фоизни ташкил этган бўлса, 2025 йилда 49,6 фоизга, 2026 йилнинг 5 ойида эса 54,3 фоизга етган. Кибержиноятларнинг 95,7 фоизи ўғирлик ва фирибгарлик билан боғлиқ бўлиб, уларнинг аксарияти банк карталаридан фойдаланиш орқали содир этилмоқда.

Фирибгарликнинг йиллик ўсиши 72,4 фоизни ташкил этган. Крипто-активлар соҳасидаги жиноятлар эса бир йилда 191 тадан 1973 тага ошиб, қарийб ўн баробар кўпайган.

Мазкур маълумотлар рақамли имкониятлардан фойдаланиш билан бир қаторда киберхавфсизлик ва рақамли ҳуқуқий саводхонликни ошириш зарурлигини кўрсатмоқда.

Бу борада жамоатчилик фикрини ўрганиш ҳам муҳим. 2026 йил июль-август ойларида ўтказилган социологик сўровда 14 та ҳудуддан 1220 нафар респондент иштирок этган. Уларнинг 50,1 фоизини аёллар, 49,9 фоизини эркаклар ташкил этган. Тадқиқот доирасида билим, одатлар, вазиятли тестлар, виктимизация ва мурожаат каналларига оид 28 та савол қамраб олинган.

Ушбу кўрсаткичлар аҳоли, айниқса, хотин-қизларнинг ҳуқуқий ва рақамли саводхонлигини ошириш, уларни интернетдаги хавфлардан ҳимоя қилиш ва рақамли хизматлардан хавфсиз фойдаланиш кўникмаларини шакллантириш зарурлигини кўрсатади.

Шунинг учун рақамли муҳитда хотин-қизларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг самарали механизмларини янада кучайтириш лозим. Аввало, рақамли ҳуқуқларни ҳуқуқий жиҳатдан аниқ белгилаш, шахсий маълумотлар дахлсизлигини таъминлаш ва электрон давлат хизматларидан тенг фойдаланиш имкониятларини кенгайтириш зарур.

Шу билан бирга, онлайн тазйиқ ва киберзўравонликка қарши самарали чоралар кўриш, жабрланганларга тезкор ҳуқуқий ва психологик ёрдам кўрсатиш тизимини такомиллаштириш муҳим.

Энг муҳими, рақамли саводхонликни оддий техник кўникма эмас, балки рақамли ҳуқуқий маданият даражасига кўтариш керак. Хотин-қизлар шахсий маълумотларини ҳимоя қилиш, онлайн фирибгарликни таниш, хавфсиз интернетдан фойдаланиш ва ўз ҳуқуқларини рақамли муҳитда ҳимоя қилишни билиши лозим.

Истиқлол бизга ўз тараққиёт йўлимизни танлаш ҳуқуқини берган бўлса, рақамлаштириш ана шу тараққиётни янги босқичга олиб чиқиш имконини бермоқда. Бир вақтлар биргина хизматдан фойдаланиш учун идорама-идора юришга тўғри келган бўлса, бугун кўплаб хизматларни уйдан чиқмаган ҳолда олиш мумкин. Бу рақамлаштиришнинг инсон ҳаётини енгиллаштирувчи энг муҳим жиҳатларидан биридир.

Демак, рақамлаштириш шароитида хотин-қизларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини таъминлаш фақат гендер сиёсати ёки ахборот технологиялари масаласи эмас. Бу Конституцияда белгиланган тенглик, адолат ва инсон қадри принципларини замонавий рақамли маконда ҳам тўлиқ таъминлаш, хотин-қизлар учун янада кенг ва хавфсиз имкониятлар яратишнинг муҳим шартидир.

Наргиза ФАЙЗИЕВА,

Самарқанд вилоят адлия бошқармаси масъул ходими.

Bugungi kunda davlat xizmatlaridan foydalanish yanada qulay va tezkor bo‘lib bormoqda.

Shunday xizmatlardan biri — yo‘qolgan milliy haydovchilik guvohnomasini qayta tiklash xizmatidir.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 12-apreldagi 152-son qaroriga muvofiq:
Yo‘qolgan milliy haydovchilik guvohnomasini qayta tiklash xizmati Davlat xizmatlari markazlari orqali ko‘rsatiladi.

Batafsil ma’lumot — infografikada

Қонунчиликка кўра, бюджет ташкилотлари ходимларининг иш ҳақи ва стипендиялар миқдори 7 фоизга оширилади.

Жамоат ишларига суд қарори билан жалб қилинган шахс белгиланган жазони ўташи керак.

Qo‘shrabot tuman adliya bo‘limiga fuqaro B. Jning mehnat shartnomasi bekor qilingan bo‘lsa-da, u bilan yakuniy hisob-kitoblar amalga oshirilmaganligi yuzasidan murojaati kelib tushdi.
Murojaat adliya bo‘limi tomonidan o‘rganilganda, fuqaro B. J. 2007-yildan buyon tuman umumiy o‘rta ta’lim maktabida xo‘jalik ishlari bo‘yicha direktor o‘rinbosari lavozimida ishlab kelgani, 2026-yil 1-may kuni u bilan tuzilgan mehnat shartnomasi bekor qilingan bo‘lsa-da, yakuniy hisob-kitoblar amalga oshirilmagani aniqlandi.Shuningdek, o‘rganish davomida fuqaro B. J. 2020, 2023, 2024 va 2026-yillarda mehnat ta’tiliga chiqqani hamda ushbu ta’tillar uchun tegishli to‘lovlar amalga oshirilgani ma’lum bo‘ldi.Aniqlangan qonunbuzilish holati yuzasidan Qo‘shrabot tuman adliya bo‘limi tomonidan tuman Maktabgacha va maktab ta’limi bo‘limiga tegishli ta’sir chorasi sifatida taqdimnoma kiritildi. 
Natijada fuqaro B.Jga foydalanilmay qolgan mehnat ta’tili uchun 11 685 782 so‘m miqdoridagi to‘lovlar joriy yil iyul oyida to‘liq to‘lab berildi. 

25-avgust kuni respublikaning barcha hududlarida navbatdagi “Avtomobilsiz kun” aksiyasi o‘tkaziladi.
Ma’lumot uchun: Prezident farmoniga ko’ra, ertaga davlat tashkilot va idoralari xodimlarining xizmat avtotransport vositalaridan foydalanishi qatʼiyan taqiqlanadi. Ushbu sanalar ish kuniga toʻgʻri kelganda, haydovchilarning ish haqi saqlanib qoladi.
Davlat fuqarolik xizmatchilari “Avtomobilsiz kun” va “Avtomobilsiz hafta” aksiyasi doirasida xizmat avtotransport vositalaridan foydalanishi mazkur xodimlar tomonidan odob-axloq (etika) qoidalarining buzilishiga tenglashtirildi.